YETKİNLİK
Bir yazılımı ayağa kaldıran işi dört alana ayırıyorum. Her alanın altında o alanı kanıtlayan projelere bağlantı var — iddia değil, okunabilir karar.
Arayüzdeki asıl iş bileşen yazmak değil, bir sistemin kaç ayrı yüzü olduğuna karar vermek: kamuya açık site, müşteri hesabı, operasyon paneli ve saha kullanıcısı aynı kodda yaşayabilir ama aynı kabuğu paylaşmamalı. Çok dilli bir üründe dil bir çeviri dosyası değil, adres tasarımı meselesi.
Bir yazma yolunun güvenilirliği, kaç kez çağrıldığında ne olduğuyla ölçülür. Tekrar eden istek, yarım kalan ödeme ve aynı anda gelen iki yazma sıradan durumlar. Bu yüzden yetki ve doğrulama kurallarını uç başına değil ortak bir katmana koyuyorum — mümkün olduğunda uygulamadan çıkarıp veriye yaklaştırıyorum.
Şema, uygulamanın en uzun ömürlü parçası: kod değişir, veri kalır. Bir kuralın nerede duracağı bu yüzden mimari kararın kendisi — çakışma engeli uygulamada durduğu sürece her yeni yazma yolu onu yeniden kurmak zorunda. Para hesabında float kullanmamak da aynı disiplinin parçası.
Teslim, dağıtım komutuyla bitmiyor: yayına çıkanın doğru olduğunu ve doğru kaldığını gösteren bir mekanizma gerekiyor. Derleme kapıları bunun en ucuz biçimi — şemaya uymayan içerik veya eksik ayar build'i düşürüyor. Yayından sonrası için de yürüttüğüm projeleri tek tablodan izliyorum.
Portfolyodaki iki Laravel projesi bu dört alanın hiçbirine dahil değil ve bilerek öyle. Bugün yeni bir iş için PHP seçmiyorum; bu ikisi bir eğitim kurumunun iç portalı ve sitesi olarak 2024–2025 arasında yürüdü, arşiv olarak duruyor. Buradan taşıdığım şey teknoloji değil, iki alışkanlık: çok dilli bir sitede dilin adres tasarımının konusu olması ve yayınlanmış bir adresin asla sessizce kaybedilmemesi.
Ne yapmak istediğinizi anlatın; ne kadar süreceğini ve nereden başlanacağını baştan söylerim.